Jatorrizko artikulua hemen
Zinema liturgikoak asko zor dio Marco Frisinari. Apaiza, musikaria, konpositorea eta biblista, Biblia proiektuko burua izan da, Eskrituretako pertsonaien inguruko telefilmeak biltzen dituen proiektua. Juan XXIII eta Juan Pablo II Aita Santuen inguruko biopicetako soinu bandak idatzi ditu, baita gai historikoa duten pelikulentzat ere.
Behotsikekin denboran zehar bidaiatzen dugu 90. hamarkadara arte apaiza elkarrizketatzeko.
Jatorrizko artikulua hemen
Behotsiken denbora makina 1977ko Madrilerantz abiatu da, Palazónek Alemanian sei urte ikasten egon ondoren aeroportuan lur hartzen duen momentura hain zuzen ere. Bidaiariek jakin-mina dute bere abestiek hainbesteko ospea lortzeko sekretuari buruz, eta musika liturgikoaren etorkizunaren inguruan duen iritzia jakin nahi dute.
Jatorrizko artikulua hemen
Borja Mollák tranpa jarri die Unai Ibáñez eta Galder Pérezi. Beraiek jakin gabe Siloseko monasterioan agertu dira. Bertan zeudela, eta monje itxurak eginik, koruan abesten saiatu dira. Monasterioko abadeak, haserre, ostikoka bota ditu Braulio anaiak bezala erlijio abestiak intonatzeko gai ez izateagatik.
Jatorrizko artikulua hemen
Helburua Massielekin hitz egitea da, nork urte horretan Eurovision irabaziko zuen, baina horren ordez, bidailariek Francoren erregimenaren funtzionario batekin topo egiten dute, festibal inguruan zegoena. Beste behin, iragana ez aldatzearen aginduari jaramonik egin ez eta Espainiaren irudi modernoago bat emateko funtzionarioak duen ideiarentzako lagungarriak izan daitezkeen abestiak erakusten dizkiote mobilarekin.
Jatorrizko artikulua hemen
Parisen 1887an jaioa, eta 92 urte zituela hil zelarik, XX. mendeko konpositore handietako asko igaro ziren bere eskuetatik, hala nola, Quincy Jones, Leonard Bernstein eta Astor Piazzola.
Konpositorea, pianista, organista eta musika irakaslea, Gabriel Fauréren ikaslea, Maurice Ravelen ikaskidea eta Paul Valéry, Falla eta Stravinskiren laguna izan zen. Behotsiken eskutik, beraien denbora makinean bidaiatzen dugu Nadia Boulanger elkarrizketatzera, bere heriotza baino bi urte arinago.
Jatorrizko artikulua hemen
Floridako arrantxo bat. Bertan hasi zen dena. Bertan sortu zuen John Williamsek Star Wars sagaren soinu banda ezaguna. Baina, gure denbora-bidaiariak konpositorea elkarrizketatzeko ideiarekin bertara iristean, hau ez dago. Hala ere, bere bekarioetako bat ezagutzen dute, Burgoseko gazte bat. Partituretan nahasten hasten dira eta… anabasa sortuko da.
Jatorrizko artikulua hemen
Nolakoa izan zen lehen kanpaina hura? Zein eslogan, mezu eta abesti emititu zituzten botoa erakartzeko? Kanpainetako himno haietako askoren atzean musikari ezezagun bat zegoen, Dionisio Fernández Luque izenekoa, nor elkarrizketatu egin dugun. Horretarako Behotsiken denbora makinan 1977ra bidaiatzen dugu.
Jatorrizko artikulua hemen
1960ko Sevillara bidaiatzen dugu Aste Santuko martxen konpositoreak finantziatzen dituen musika-ekoizle bat ezagutzeko, bere ustez, diru nahikoa ematen duelako. Francisco Espinosa de los Monteros Ruiz de Ituarte du izena eta prozesioetan bere jabetzako obrak jotzea nahi du, dagozkion royaltyak kobratu ahal izateko.
Jatorrizko artikulua hemen
Konpositore, biologo, farmazialari eta monja alemana Ibizako diskoteka batean musika jartzen aurkitu dugu. Bere garaira bueltan eraman behar dugu Behotsiken denbora makinean.
Jatorrizko artikulua hemen
Pasa den martxoaren 3an, Aritz Labrador gazte zornotzarrak Euskalduna Jauregian orkestra bat zuzentzeko aukera izan zuen, 2019ko Musika – Música jaialdi internazionalaren barnean.
Musika-Música jaialdia Bilbao 700 III Milenium fundazioak urtero-urtero antolatzen musika klasikoaren inguruko festibala da. Lau egunetan zehar, 100 kontzertu baino gehiago eskaintzen dituzte orkestra, ganbera-talde eta bakarlariek, bai profesionalak bai amateurrak. Aurten Londreseko BBC Philharmonic, Münchener Kammerorchester, Orpheus Chamber Orchestra, Les Dissonances eta Athenäum-Quartet (Berliner Philarmoniker) bezalako taldeek parte hartu dute, baita Bilboko Orkestra Sinfonikoak eta Udal Bandak ere.
Bilboko Behotsik Orkestrak ere parte hartu du aurtengo edizioan. Hiriko musikari gazte batzuek sortu zuten orkestra orain dela bost bat urte eta musika sinfoniko amateurra egiten duten orkestra bakarrenetarikoak dira inguruan. Behotsik orkestra gazteek sortu, kudeatu eta gozatzen dute. Aurten gure herriko Aritz Labrador izan dute zuzendari gonbidatu bezala. “Orkestra zuzentzeko deitu ninduten eta poztasun handiz hartu nuen gonbidapena; urteak dira festibal honetara entzule bezala noala, eta orain bertan parte hartzea esperientzia bikaina izan da” dio Aritzek.
Aurtengo edizioak Londres eta New Yorkeko XIX. eta XX.mendeetako musikak bildu izan ditu. “Behotsikekin bi konpositore aztertu eta jo ditugu: Edward Elgar eta Arthur Sullivan. Elgarren Elegia eta Enigma Bariazioetako Nimrod jo genituen lehenengo. Sokentzako pieza oso sentiberak eta hunkigarriak dira; hasiera-hasieratik publikoa harrapatu genuen. Ostean, Pomp and Circumstance jo genuen, autore berdinarena; Euskalduna Jauregi osoa dantzan jarri genuen erritmo biziko martxa honekin. Azkenik, Sullivanen bi operaten oberturak jo genituen, Pirates of Penzance eta HMS Pinafore; joaz disfrutatzeko obra bi, zirku eta Broadway musiken tarteko adibide bi. Programa ederra eskaini genuen eta denok oso pozik bukatu genuen.” Aritzek asko baloratu eta estimatu izan ditu orkestra honek eskaini dion aukera, baita taldeko kideek horrelako kontzertu bat montatzean disfrutatu izana ere. “Inpaktu txiki bat eduki nahi izan dut haiengan. Notak irakurtzetik musika egitera, tarte handia dago…”.
Aritz Labrador Goi-mailako Musika Ikasketak egiten ari da Musikenen (Donostia), Txistu espezialitatean, baina tarteka, zuzendaritza ikastaro desberdinak egiten dihardu, Musikenen eta zentrotik kanpo ere. Hemendik hainbat urtera zuzendari ikusten du bere burua. “Txikia nintzenean piano elektrikoa martxan jartzen nuen eta aitak txinatik ekarritako zotzak erabiltzen nituen nire logelako orkestra zuzentzeko.” gogoratzen du Aritzek. “Orain ametsak egi bihurtzen doaz pixkanaka, eta nahiz eta bide luzea dagoen oraindik aurretik ikasteko eta lan egiteko, pozik nago horrelako proiektuetan murgilduta egoteko aukerak dauzkadalako. Hurrengo zuzendaritza-proiektua herrian bertan izango da, Zornotzan. Laister berriak izango ditugu!”
Jatorrizko artikulua hemen
Hildegard von Bingenekin denboran zehar egiten gabiltzan bidaiaren bigarren zatia. Konpositore moduan, 78 musika obra idatzi zituen. Zientzialari lanetan, lupuloa erabili zuen garagardoa egiteko eta emakumezkoen orgasmoan interesa izan zuen. Medikuntza naturalaren aitzindaria, abadesa aleman hau santu aitortu zuten.
Jatorrizko artikulua hemen
Hildegard von Bingen, Elizako lehenengo emakume konpositorea, 78 musika obra idatzi zituen, horien artean Historiako lehen oratoriotzat kontsideratua dagoena nabarmentzen delarik.
Behotsiken eskutik, denboran zehar bidaiatzen dugu pertsonaia hau ezagutzeko.
Jatorrizko artikulua hemen
Ortuella – A pesar de la aparente imagen de fragilidad que transmite con esa juvenil mirada – la de sus 16 años recién cumplidos en enero – la ortuellarra Uxue Medrano López transmite con el verbo y al frotar las cuatro cuerdas de su violín una serenidad y una madurez encomiables sobre todo para quien apenas acaba de asomarse a la vida, tanto personal como profesionalmente. Aunque en este último campo, el musical, lleve casi años enfrascada entre partituras y arcos. “Este es mi séptimo año de estudios musicales”, resume esta joven que empezó con apenas 8 a estudiar solfeo en los talleres musicales de Ortuella con la reputada acordeonista local Patricia Fernández. Posteriormente, encaminó sus pasos hacia el Conservatorio de Música de Barakaldo y en la actualidad cursa sus estudios en el Conservatorio Juan Crisóstomo de Arriaga de Sarriko, en Bilbao.
“No sé de dónde me viene esta afición, ya que yo no tengo ningún antecedente familiar directo que esté relacionado con la música. Tal vez siempre me han gustado los juguetes musicales que me regalaban”, bromea esta joven estudiante que cursa cuarto de la ESO en el Instituto Burdinbarra de Trapagaran y tercero de profesional en Sarriko. Además, en la actualidad, aparte de tocar con algunas agrupaciones forma parte por segundo año de la Joven Orquesta Behotsik con la que ha tomado parte en las jornadas del festival Musika – Música organizado por la Fundación Bilbao 700. “Para entrar a formar parte de esta orquesta hay que realizar una prueba, pero bueno, no es una prueba especialmente dura porque no se trata de una orquesta profesional, aunque dentro se hace un trabajo muy serio. Al final somos como un gran grupo de amigos músicos”, señala esta joven que reconoce que no sabe muy bien de dónde saca el tiempo para abarcar todo, ya que vive en Ortuella, estudia ESO en Trapagaran y luego debe acudir a Bilbao.
“Supongo que es cuestión de organizarse y sacrificar un poco de tiempo libre. Hay que estudiar”, refiere esta joven violinista que al igual que la mayoría de los cincuenta músicos de la joven orquesta – once de ellos violinistas -, sueña con vivir profesionalmente de su pasión por la música. Del instrumento no destaca especialmente su dificultad en la ejecución. “Para hacerlo bien todos encierran su grado de dificultad en el aprendizaje. Cada uno tiene lo suyo”, señala esta profesional en ciernes.
Difícil – “Creo que sí se puede llegar a vivir de la música clásica. Igual no es lo más fácil que hay, pero si haces lo que más te gusta y lo haces bien pues claro que se puede llegar a vivir de la música clásica”, esgrime esta entusiasta melómana que reconoce que “en casa creo que piensan que estoy un poco loca con la música, pero es mi gran pasión y es a lo que quiero dedicarme”.
Esta joven, que no se pronuncia sobre un compositor favorito “porque son de épocas tan distintas y de estilos tan variados que me es imposible quedarme con uno”, no tiene problema alguno al señalar que, cuando mira al espejo de la admiración por un intérprete del violín, la imagen que se repite es la de la alemana Anne-Sophie Mutter que emprendió una carrera internacional como solista en 1976 en el Festival de Lucern. “Para mí es la mejor”, apunta Uxue, que confiesa que aunque en Bilbao y en Euskadi se está haciendo mucho por visibilizar la música clásica “con la programación de muchos conciertos, aún estamos lejos del nivel que alcanza la música clásica en los países del centro y el norte de Europa”. No obstante, Uxue luchará por su sueño: ser violinista de orquesta.
Jatorrizko artikulua hemen
Gilbertek, libretoen egileak, operentzako “alderantzizko munduak” sortu zituen, non egoera zentzugabe bakoitza bere amaiera logikora arte eroaten den. Sullivanek musika konposatzen zuen, zarzuelaren antza handia zuten melodiekin. Beraien operetako batzuk The pirates of Penzance eta H.M.S. Pinafore dira.
Jatorrizko artikulua hemen
Allom Ajrob izeneko pertsonai xelebrea da, musikaren historiako arrakasta nagusi guztiak atzekoz aurrera interpretatzean datzan korronte kulturalaren sortzailea.
Jatorrizko artikulua hemen
17 urterekin idatzi zuen. Hiru ekitalditan antolatutako opera da, emakume batek idatzitako lehen opera. Chicagoko Erakusketa Unibertsalean saritua izan zen eta Bartzelonako Liceuan estreinatuko zen, baina atentatu anarkista batek eragotzi zuen. Galder Pérez eta Behotsik gazte orkestrako kideak Schiava e Regina operako entsegu orokorrean sartzen dira eta Lluisa Casagemasekin hitz egiten dute, nor zuzendariaren podiumean aurkitzen duten.